Consumer Credit Directive II (CCD2)
Creditkaarten in Nederland
De creditkaarten die in Nederland gangbaar zijn, heten in Europese wetgeving ook wel ‘deferred debitkaarten’. In Nederland zijn er ongeveer 6,3 miljoen creditkaarten in omloop, waarvan het grootste deel ‘deferred debitkaarten’ zijn. Bij deze kaarten worden betalingen aan het einde van iedere maand samen afgeboekt van de betaalrekening van de kaarthouder, zonder aanvullende kosten of rente.
Nederlanders gebruiken hun creditkaarten veel voor online aankopen, doorlopende online abonnementen, reizen, reserveringen en borg. Bij een reservering of borg wordt het bedrag wel geblokkeerd op het creditkaartsaldo maar niet meteen afgeboekt van de betaalrekening. Daardoor gaan ze niet ten koste van de bestedingsruimte van die betaalrekening.
Geen rentekosten
Bij deferred debitkaarten worden geen rente- of incassokosten in rekening gebracht zolang de kaarthouder iedere maand op tijd zijn kaartbetalingen aflost. De kosten van deze kaarten bestaan meestal uit een jaarlijkse of maandelijkse vaste kaartvergoeding (vaak ook voor verzekeringen of loyaliteitsprogramma’s). Voor bepaalde transacties zoals geldopnamen en betalingen in buitenlandse valuta betaalt de kaarthouder een kleine extra vergoeding.
De maandelijkse kredietfaciliteit voor de kaarthouder is dus gratis, ondanks dat de kaartuitgever de betalingen van de kaarthouder tot een maand lang voorschiet aan winkeliers en online dienstverleners.
Vrijstelling onder huidige richtlijn (CCD1)
Onder de huidige Richtlijn Consumentenkrediet (CCD1) vielen deferred debitkaarten onder een volledige vrijstelling.
Er zijn geen signalen zijn dat deze kaarten in Nederland leiden tot problematische schulden. De vrijstelling heeft nooit geleid tot zorgwekkende overkreditering. Kaartuitgevers voorkomen dat kaarthouders in betalingsproblemen komen met beperkte kredietcontroles, BKR-checks en systemen die snel waarschuwen wanneer iemand niet kan terugbetalen. Dat is mede mogelijk doordat het krediet op een Nederlandse creditkaart aan het einde van iedere maand volledig moet worden afgelost.
Vrijstellingen blijven nodig bij CCD2
Betaalvereniging Nederland en de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) pleiten ervoor dat deferred debitkaarten ook onder CCD2 vrijgesteld blijven van bepaalde verplichtingen.
Zij vinden dat verdere regulering niet nodig en niet proportioneel is om de volgende redenen:
-
1. Consumentenrisico’s zijn laag
Deferred debitkaarten vormen een relatief veilig en betaalbaar betaalinstrument zonder rentelasten, met beperkte en kortlopende kredietruimte.
-
2. Het schrappen van de vrijstelling richt zich eigenlijk op BNPL-aanbieders
De vrijstelling wordt voornamelijk afgestreept om problemen rond ‘Buy Now Pay Later’ te voorkomen. CCD2 introduceert hiervoor een aparte regulering (artikel 2, lid 2, sub h), waardoor misbruik via de bestaande vrijstelling wordt afgedekt. Er is geen inhoudelijke noodzaak om deferred debitkaarten in diezelfde categorie te plaatsen.
-
3. Gevolgen voor de consument kunnen negatief uitpakken
Het onderbrengen van deferred debitkaarten onder de volledige regulering van CCD2 leidt waarschijnlijk tot hogere kosten voor aanbieders. Hierdoor kan het product verdwijnen of vervangen worden door dure kredietkaarten met rente. Nederlandse consumenten zouden dan een veilig betaalinstrument verliezen of een duurder alternatief krijgen.
-
4. Privacy en proportionaliteit
CCD2 vereist uitgebreide financiële gegevens en een volledige krediettoets. Voor een betaalmiddel waarbij het beperkte krediet binnen een maand moet worden terugbetaald, staat deze verplichting niet in verhouding tot het risico én niet tot de AVG-privacyvoorschriften.
Misbruik tegengaan zonder verlies van veilige producten
De Betaalvereniging en de NVB erkennen dat een volledige vrijstelling misbruikt kan worden door aanbieders van flitskredieten of BNPL-producten. Dat risico wordt echter al ondervangen doordat BNPL voortaan apart gereguleerd wordt in CCD2. Hierdoor blijft het mogelijk om misbruik te bestrijden zonder veilige producten zoals Nederlandse creditkaarten duurder en voor sommige consumenten onbereikbaar te maken.