Direct naar inhoud

SEPA netwerk

Het Europese SEPA-netwerk zorgt voor de afhandeling van overboekingen en incasso’s tussen banken. Dit gebeurt via zogenoemde Clearing and Settlement Mechanisms (CSM’s), centrale infrastructuren die transacties tussen betaalinstellingen verwerken en de verrekening verzorgen via de centrale bank.

Wat zijn CSMs?

CSMs spelen een cruciale rol in het SEPA-betalingsverkeer. Ze verzamelen, valideren en verwerken betaalopdrachten tussen Europese banken. Daarbij zorgen ze ook voor de juiste onderlinge vereffening tussen die banken via het centrale T2-systeem van het Eurosysteem van nationale centrale banken.

In Nederland zijn Worldline(opent in nieuw venster)  en EBA Clearing(opent in nieuw venster)  de belangrijkste CSMs. Zij verwerken girale betalingen zoals:

  • SEPA Credit Transfers (SCT) — Europese overboekingen;
  • SEPA Direct Debits (SDD) — Europese automatische incasso’s.

De afhandeling verloopt in drie stappen:

  1. Clearing – het verzamelen, controleren en verwerken van betaalopdrachten tussen banken en het onderling in de boekhouding verrekenen tussen banken;
  2. Settlement – het onderling vereffenen tussen banken via T2, waarbij banken aan elkaar betalen via hun rekeningen bij de ECB en bij nationale centrale banken;
  3. Terugkoppeling – het doorgeven van transactiegegevens aan banken zodat die de betaalrekeningen van hun klanten correct kunnen bijwerken.

CSMs opereren binnen de openingstijden van T2, van 8:00 tot 17:30 op werkdagen. De verwerking van standaard overboekingen vindt meestal binnen enkele uren plaats. CSMs zorgen ook voor het testen met aangesloten banken en met elkaar bij de invoering van nieuwe SEPA Rulebooks.

Omdat CSMs vaak per euroland opereren, wisselen zij onderling gegevens uit voor grensoverschrijdende transacties. Veel Europese CSMs, waaronder Worldline, werken hiervoor samen binnen EACHA(opent in nieuw venster) (European Automated Clearing House Association). EBA Clearing heeft een breder Europees bereik, met aangesloten banken uit meerdere landen.

Bij de Betaalvereniging, bijvoorbeeld in de Werkgroep Giraal, bespreken wij met onze leden technische onderwerpen, zoals incidenten, capaciteitsbeheer en voldoen aan Europese regelgeving.

Instant Payments en CSMs

Bij Instant Payments verloopt de verwerking van betalingen fundamenteel anders. De volledige verwerking — van clearing tot settlement — gebeurt binnen minder dan 10 seconden. Hierdoor beschikt de ontvanger direct over het betaalde bedrag, de klok rond, alle dagen van het jaar.

In veel landen, waaronder Nederland, verzorgen lokale CSMs de afhandeling van Instant Payments. Banken houden daarvoor een liquiditeitstegoed aan bij de CSM, op rekeningen bij de nationale centrale bank. Onder toezicht van die centrale bank worden Instant Payments onderling tussen banken onmiddellijk vereffend (gesettled).

Een belangrijk verschil met standaard girale betalingen is dat verschillende CSMs onderling geen Instant Payments kunnen afhandelen. Het onderling uitwisselen van liquiditeit tussen verschillende CSMs is niet toegestaan. Daarom verloopt settlement tussen banken bij verschillende CSMs via TIPS (TARGET Instant Payment Settlement) van het Eurosysteem.

Alle SEPA Instant Payments betaaldienstverleners zijn verplicht aangesloten op TIPS. Daardoor is elke bank binnen SEPA direct bereikbaar voor Instant Payments.

Samenvatting

Het SEPA-netwerk van banken, betaalinstellingen en CSMSs vormt de ruggengraat van het Europese girale betalingsverkeer.

  • CSMs zorgen voor veilige en efficiënte afhandeling van betalingen tussen banken.
  • Standaard overboekingen worden een paar keer per werkdag in batches verwerkt, via T2.
  • Instant Payments worden de klok rond onmiddellijk afgehandeld, via TIPS.

Zo wordt een doeltreffend, efficiënt en veilig Europees betalingsverkeer mogelijk gemaakt.