Direct naar inhoud

Betaaljournaal 18

Gepubliceerd op:

Vorige week heb ik ons eindrapport van het ‘Onderzoek naar de kosten en baten van het betalingsverkeer voor financiële instellingen in 2021’ aangeboden aan onze leden en stakeholders. Dankzij de bereidheid van onze grote leden om hun data te delen beschikken we, voor het eerst sinds 2006, weer over een ‘scherpe foto’ van de kosten en opbrengsten. Op basis van deze foto willen wij een open dialoog met alle betrokkenen aangaan om issues en gezamenlijke vervolgstappen te verkennen. Die vervolgstappen moeten bijdragen aan een toekomstbestendige bekostiging van de hoogwaardige veiligheid, efficiency, betrouwbaarheid, toegankelijkheid en inclusiviteit van ons betalingsverkeer.

Ons efficiënte betalingsverkeer is sinds de aanval van Rusland in Oekraïne ook toegankelijk gemaakt voor ruim 50.000 Oekraïense vluchtelingen. Begin oktober is dat voor deze vluchtelingen in Nederland nog een stuk toegankelijker geworden, mede dankzij de gezamenlijke inspanningen van onze leden. U leest er meer over in deze nieuwsbrief.

Verder vindt u in deze nieuwsbrief informatie over nieuw promotiemateriaal over contant geld voor winkeliers, de immer stijgende online bestedingen, de uitgestelde omvangrijke migratie van TARGET2, onze aanwezigheid bij Sibos, de pilot ‘Wegwijs in Digitaal Bankieren’ voor kwetsbare bankklanten en tenslotte over terugvalopties bij pinstoringen.

Gijs Boudewijn, Algemeen directeur a.i.

Abstracte glazen kantoortorens buigen naar elkaar toe rond een donkere cirkel met het witte nummer 18 in het midden.

Onderzoek kosten & baten betalingsverkeer in 2021

Betaalvereniging Nederland heeft, zoals bekend, de kosten en baten van het betalingsverkeer in 2021 laten onderzoeken. Het laatste grootschalige onderzoek hiernaar dateert van 2005. Sinds 2005 is er veel veranderd in de betaalmarkt: er kwamen nieuwe betaalproducten, terwijl andere producten verdwenen en er zijn nieuwe soorten spelers actief in de markt. Bovenal kent het betalingsverkeer nu een Europese scope en is de digitalisering van het betalingsverkeer sterk toegenomen.

Het onderzoek over 2021 maakt duidelijk dat we sinds 2005 met zijn allen een enorme efficiencywinst hebben weten te bereiken: in 2021 werden 2,5 maal zoveel betalingen verwerkt als in 2005 tegen grofweg dezelfde kosten. En tegelijkertijd constateren we dat de aanbieders (onze leden) flink op het betalingsverkeer moeten toeleggen, 570 miljoen euro in 2021.

We zijn veel dank verschuldigd aan de stakeholders voor de constructieve wijze waarop zij hebben bijgedragen aan de totstandkoming van een robuuste methodologie om de kosten en opbrengsten in kaart te brengen en aan hun feedback tijdens het onderzoek. Ook de Nederlandsche Bank zijn we veel dank verschuldigd voor hun ondersteuning en intensieve betrokkenheid bij het onderzoek. Het onderzoeksrapport vindt u hier.

Instant Payments binnenkort ook buiten Nederland het nieuwe normaal

De Europese Commissie heeft bekendgemaakt dat Instant Payments binnenkort voor alle aanbieders van Europese overboekingen verplicht worden, zonder aanvullende kosten voor gebruikers. Om vergissingen en sommige vormen van fraude te voorkomen, moeten banken bij iedere digitale overboeking een controle op de naam bij het IBAN van de begunstigde aanbieden aan de betaler.

In Nederland zijn Instant Payments al een paar jaar het nieuwe normaal. Bij nagenoeg alle Nederlandse consumentenbanken worden overboekingen via mobiel bankieren en internetbankieren als Instant Payments uitgevoerd, zonder extra kosten voor de klant. Nederlandse banken zijn nu al volledig bereikbaar voor Instant Payments, van en naar alle andere banken in Europa die dat ondersteunen.

Ook de controle op de naam bij het IBAN van een begunstigde wordt al jarenlang vrijwillig aangeboden door Nederlandse banken, als de zogeheten IBAN-Naam Check. Die geeft een waarschuwing als de betaler bij een IBAN een onjuiste naam van de begunstigde invoert, zonder daarbij de juiste naam prijs te geven. Desgewenst kan de betaler die waarschuwing negeren en de overboeking toch laten uitvoeren.

Meer mogelijkheden voor Oekraïners in Nederland om betaalrekening aan te vragen

Vanaf maandag 3 oktober hebben Oekraïense vluchtelingen in Nederland meer mogelijkheden gekregen om een betaalrekening aan te vragen. Dit kan nu met documenten die voorheen niet door betaaldienstverleners gebruikt konden worden. Momenteel heeft ruim 91% van alle volwassen Oekraïense vluchtelingen een betaalrekening in Nederland. Dat gebeurde vooral door middel van diverse internationale erkende en geldige Engelstalige identiteitsbewijzen. Voor de resterende kleine groep vluchtelingen in Nederland die geen betaalrekening kon openen, zijn er nu dus aanvullende mogelijkheden om een rekening aan te vragen. De nieuwe mogelijkheden zijn tot stand gekomen dankzij intensieve samenwerking tussen de Oekraïense ambassade, banken en andere aanbieders van betaalrekeningen, Betaalvereniging Nederland, de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), toezichthouders en overheden. Wilt u weten welke mogelijkheden dit precies zijn? Lees hier dan ons persbericht van 30 september jongstleden.

Project digitale terugvalopties pininfrastructuur van start

De Nederlandse pininfrastructuur is uiterst betrouwbaar en kent een beschikbaarheid van nagenoeg 100%. Door het afnemend gebruik van contant geld, zijn er steeds meer mensen die weinig tot geen contant geld meer bij zich hebben. Wanneer zich onverhoopt een pinstoring zou voordoen, is contant geld daardoor steeds vaker geen terugvaloptie meer. Daarom zijn in het Convenant Contant afspraken gemaakt over digitale terugvalopties voor pinbetalingen in het geval de pininfrastructuur uitvalt of een storing heeft. Op 29 september jl. vond bij de Betaalvereniging de kick-off bijeenkomst plaats van het project “Digitale terugvalopties pininfrastructuur”. De gehele pinketen was vertegenwoordigd: banken, cardschemes, betaalautomaatleveranciers en retailers. Doel van het project is ervoor te zorgen dat iedere retailer in Nederland, als hij dat wil, uiterlijk eind 2023 kan beschikken over een alternatieve terugvaloplossing voor het geval de pininfrastructuur uitvalt.

Onderzoek maatregelen pinstoringen

Om meer inzicht te krijgen in de mate waarin toonbankinstellingen te maken hebben met pinstoringen heeft in de zomer een telefonische enquête plaatsgevonden onder ruim 450 vestigingen van toonbankinstellingen. Hierin werd gevraagd welke maatregelen ze zelf hebben getroffen om pinstoringen te voorkomen en wat ze doen als een klant geen contant geld bij zich heeft bij een pinstoring. Uit de enquête blijkt dat het aantal pinstoringen bij ondernemers op jaarbasis beperkt is. 38% van de ondervraagden geeft aan zelfs nooit last te hebben van een pinstoring. Als belangrijkste oorzaken van een pinstoring worden storingen aan de internet- of telecomverbinding en storing van de betaalautomaat genoemd.

Hoewel contant geld voor veel ondernemers nog gezien wordt als een belangrijke terugvaloptie, zien we dat met name kleinere ondernemers ook al gebruik maken van terugvalopties zoals de girale overboeking of het betaalverzoek. Deze oplossingen zijn voor grootschalige winkels, zoals supermarkten, in de praktijk minder geschikt. Voor deze groep zijn er nu nog weinig alternatieven beschikbaar. Het project “Digitale terugvalopties pininfrastructuur” is erop gericht dat ook deze groep ondernemers de beschikking krijgt over adequate terugvalopties naast contant geld. Lees hier het onderzoek.

Nieuwe stickers ‘Contant geld ook welkom’ gratis verkrijgbaar

Om aan klanten duidelijk te maken dat ook met contant geld betaald kan worden, zijn vanaf nu via de webshop van PIN.nl nieuwe stickers verkrijgbaar. Er zijn verschillende varianten, zodat ondernemers de sticker kunnen kiezen die het beste bij hun onderneming past. Alle varianten staan op één stickervel. De stickervellen zijn gratis te bestellen via Promotiemateriaal – PIN.NL . Daarnaast worden ze gratis meegezonden met bestellingen van andere stickers via de webshop op PIN.NL. Tot slot zijn ze ook nog eens aangeboden aan brancheorganisaties en betaalautomaatleveranciers voor verspreiding aan hun leden en klanten.

Online bestedingen groeien met 9% naar € 16,1 miljard in eerste half jaar 2022

In het eerste half jaar van 2022 komen de online bestedingen van Nederlandse consumenten uit op € 16,1 miljard. Dat is een groei van 9% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De groei wordt aangejaagd door de sterke stijging van diensten, namelijk +86%. “De sterke groei aan diensten komt met name door de stijging in verkoop van tickets voor evenementen en attractieparken, maar ook pakketreizen en vliegtickets. De online aanschaf van tickets is in Q2 toch bijna verdubbeld ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Een duidelijke correlatie met zes maanden zonder coronamaatregelen”, zegt Marlene ten Ham, directeur bij Thuiswinkel.org. Ook de online bestedingen voor wat betreft producten blijven boven pre-coronaniveau, hoewel we wel een daling zien met -11% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Dit blijkt uit de nieuwste cijfers van de Thuiswinkel Markt Monitor. Meer lezen over de nieuwste cijfers van de Thuiswinkel Markt Monitor? Klik dan hier.

ECB stelt TARGET2-migratie uit tot 20 maart 2023

De Governing Council van de ECB heeft 20 oktober besloten om de go-live van het nieuwe T2- platform uit te stellen tot 20 maart 2023. De lancering was oorspronkelijk gepland op 21 november 2022. Het besluit tot uitstel was vooral ingegeven door de behoefte van banken om langer en beter in een stabiele omgeving te kunnen testen. De vier maanden extra dragen bij aan de stabiliteit van het systeem en zorgen dat gebruikers zich beter kunnen voorbereiden. De overgang naar het nieuwe T2-platform wordt daardoor soepeler. De Nederlandse banken delen de zorgen die aan het besluit ten grondslag liggen.

De T2-implementatie omvat voor banken onder meer een nieuw rekeningsysteem bij de centrale bank, aangepaste connecties en invoering van de ISO-20022 berichtenstandaard. Het uitstel heeft vergaande gevolgen. Zo heeft ook SWIFT besloten tot het uitstel van de invoering van ISO-20022 . Met het uitstel blijft de Nederlandse interbancaire overlegstructuur rond de T2-implementatie vooralsnog intact. De Betaalvereniging blijft daarbij helpen de end-to-end tests te coördineren.

Sibos

Op 10 oktober 2022 opende Koningin Maxima in de Amsterdam RAI het Sibos– congres (vroeger bekend als SWIFT International Banking Operations Seminar), waar enkele duizenden financiële professionals van over de hele wereld elkaar ontmoetten. Het congres bracht onder meer een groot aantal mensen uit de wereld van het Europese betalingsverkeer bij elkaar. De betalingsverkeerprofessionals uit het netwerk van de Betaalvereniging en de vier grootste Nederlandse banken ontmoetten elkaar echter al eerder, op de dag voordat het congres van start ging in Strand Zuid, direct naast de conferentielocatie. Tijdens deze receptie was er de gelegenheid om oude contacten aan te halen en nieuwe ontwikkelingen in de sector te bespreken. Betaalvereniging-voorzitter Gottfried Leibbrandt sprak de aanwezigen toe met een welkomstwoord. Daarna was er de gelegenheid om onderling bij te praten in de herfstzon. De congresgangers konden bovendien alvast hun badge ophalen voor de volgende dag. De bijeenkomst werd goed bezocht en kende een energieke sfeer die voor de aanwezigen de aftrap vormde van een drukke week vol informatie uitwisselen en netwerken.

Samenwerkende banken starten pilot ‘wegwijs in (digitaal) bankieren’

“Alleen ga je snel, maar samen kom je verder.” Een motto die banken voortdrijft om gezamenlijk stappen te zetten in het dossier toegankelijkheid en inclusiviteit. Recent hebben ABN AMRO, ING en Rabobank de handen ineengeslagen. In drie steden is in oktober een pilot van start gegaan waar iedereen met vragen over bankieren terecht kan. Dit kan bij een speciaal inloopspreekuur in de Centrale Bibliotheek van Rotterdam, Bibliotheek Overvecht in Utrecht en Bibliotheek Deventer. De pilot is met name gericht op ruim drie miljoen Nederlanders in kwetsbare posities. Denk aan senioren, laaggeletterden en mensen met een fysieke of verstandelijke beperking. De vrijwilligers – gepensioneerde medewerkers van grootbanken – fungeren als spin in het web en zijn sindsdien 2 uur per week aanwezig. Ze verwijzen mensen naar de juiste kanalen en helpen de hulpvraag goed te formuleren. De vrijwilligers geven indien mogelijk zelf informatie, maar verwijzen bij complexe en inhoudelijke vragen altijd door naar financiële gecertificeerde deskundigen. Ze geven daarnaast neutrale informatie, onafhankelijk van de bank waarvan iemand klant is.

Open Banking en SPAA-consultatie

Met de komst van de herziene richtlijn betaaldiensten (PSD2) kregen derde partijen met een licentie gratis toegang tot de betaalrekening van een consument na expliciete toestemming. Dit staat bekend als open banking. Derde partijen kunnen op die manier rekeninginformatie- en/of betaalinitiatiediensten leveren aan consumenten. Zij kunnen bijvoorbeeld in één overzicht saldo’s op betaalrekeningen bij verschillende banken tonen of transacties automatisch categoriseren en bespaartips geven. Eerder dit jaar is de Betaalvereniging de werkgroep Open Banking gestart om o.a. samenwerking in de Nederlandse industrie te faciliteren en (Europese) initiatieven te volgen.

Eén van die Europese initiatieven is de ontwikkeling van het SEPA Payment Account Access (SPAA) scheme. PSD2 heeft tot nu toe nog niet tot grote ontwikkelingen in de markt geleid en daarom kijkt de industrie gezamenlijk verder. Onder auspiciën van de European Payments Council (EPC) werken banken en betaalinstellingen samen om nieuwe premium diensten te ontwikkelen en in een afsprakenstelsen (scheme) te gieten. Derde-partijen kunnen daarmee meer diensten aanbieden aan klanten en banken kunnen een vergoeding ontvangen voor het verschaffen van toegang, om de toegangspoort die toegang tot de betaalrekening biedt te onderhouden. De Betaalvereniging is in Nederland nauw betrokken bij dit initiatief samen met de werkgroep Open Banking en in Brussel via de SPAA Multi Stakeholder Group van de EPC. In september heeft de werkgroep gereageerd op de rulebook consultatie van EPC SPAA, de reactie vindt u hier.

Cijfers

446 miljoen pinbetalingen aan de toonbank in september. Daarvan is 87,22% contactloos.

Agenda

Verenigingsnieuws

Op donderdag 17 november van 15:00 tot 17:00 organiseert Betaalvereniging Nederland in het Auditorium van Symphony Offices haar halfjaarlijkse ALV met aansluitend een informatief en interactief programma over Open Banking. Deze Algemene Ledenvergadering is een besloten bijeenkomst en alleen toegankelijk voor leden. U kunt zich hier aanmelden.

Ledenbulletin

Naast dit Betaaljournaal geeft de Betaalvereniging ook Ledenbulletins uit. De bulletins verschijnen meestal een paar keer per maand en hebben betrekking op een specifiek thema. Misschien bent u lid, maar ontvangt u deze bulletins nog niet. Via secretariaat@betaalvereniging.nl kunt u zich op de verzendlijst laten plaatsen.

Aanmelden Betaaljournaal

Ook benieuwd wat de nieuwste ontwikkelingen zijn in het betalingsverkeer? Blijf op de hoogte via Betaaljournaal. U kunt zich hier aanmelden.

Gerelateerde artikelen