Digitale identiteit

In het moderne betalingsverkeer speelt digitale identiteit een steeds grotere rol, bijvoorbeeld bij:

• Online klantidentificatie – betaaldienstverleners stellen via een mobiele app of via een beveiligde website vast wie de persoon is die klant wil worden, bijvoorbeeld om een betaalrekening te openen. Dit wordt ook wel Know Your Customer genoemd.
• Online authenticatie of verificatie – betaaldienstverleners controleren met ‘tweestapsverificatie‘ of degene die een transactie maakt ook degene is van wie de betaalrekening of het betaalinstrument is, bijvoorbeeld met een persoonlijke pincode of met biometrie (zoals met een vingerafdruk of met gezichtsherkenning).

Europese ontwikkelingen zoals eIDAS 2.0 en de Europese Digitale Identiteitswallet (EUDI Wallet) moeten ervoor zorgen dat burgers en bedrijven zich in de toekomst makkelijk, betrouwbaar en veilig digitaal kunnen identificeren, overal in de Europese Unie.

Digitale identiteit kan een rol spelen bij vier stappen in een online transactie:

1. Initiatie – het starten van een persoonlijke digitale transactie of interactie, bijvoorbeeld een betaling of het inloggen voor een online dienst.
2. Identificatie – het vaststellen wie iemand is, bijvoorbeeld via betrouwbare persoonsgegevens en documenten.
3. Authenticatie – het controleren of iemand daadwerkelijk is wie hij zegt te zijn, bijvoorbeeld met een persoonlijke geheime code of met biometrie.
4. Autorisatie – het definitief goedkeuren voor een transactie, zoals een betaling, een aangifte of een bestelling.

Niet iedere transactie of interactie vereist alle vier de stappen; soms zijn initiatie en autorisatie voldoende.

Nieuwe wet- en regelgeving, zoals eIDAS 2.0 voor digitale identiteitsdiensten en MiCAR voor crypto-diensten, zorgen voor een steeds fijnmaziger afstemming tussen deze stappen. Ze zijn cruciaal voor de veiligheid, betrouwbaarheid en rechtsgeldigheid van online transacties in de EU.

De Europese Digitale Identiteitswallet (EUDI Wallet) wordt naar verwachting eind 2026 ingevoerd. Deze wallet maakt het mogelijk om op een veilige, uniforme en privacyvriendelijke manier bepaalde persoonsgegevens digitaal aan te tonen, overal in de EU. Voorbeelden van toepassingen zijn:

• Leeftijdsverificatie bij online diensten en aankopen.
• Identificatie om klant te worden bij een online bank.
• Inloggen bij een overheidsdienst of ziekenhuis (vergelijkbaar met DigiD).

De groeiende digitalisering vraagt om heldere Europese standaarden. Kaders zoals eIDAS 2.0 en MiCAR stellen eisen aan betrouwbaarheid, herbruikbaarheid en grensoverschrijdende werking van digitale identiteiten.

• Betaalvereniging Nederland stimuleert veilige en betrouwbare identificatieprocessen binnen het Nederlandse betalingsverkeer, met aandacht voor gebruiksgemak, privacy en naleving van wet- en regelgeving.

• We werken samen met banken, betaalinstellingen, overheden en Europese partners om standaarden en best practices voor digitale identiteit en authenticatie te ontwikkelen en te harmoniseren.

• De vereniging volgt technologische en juridische ontwikkelingen, zoals eIDAS en PSR/PSD3, en adviseert daarover, om innovatie te ondersteunen en het vertrouwen in online betalen te versterken.

• Betaalvereniging Nederland streeft naar een toekomst met online betaalprocessen die werken met makkelijke, betrouwbare en privacy-vriendelijk digitale identiteit. Zo kunnen consumenten en bedrijven overal eenvoudig en veilig blijven betalen.

• We vervullen een verbindende rol tussen marktpartijen en beleidsmakers om innovaties op het gebied van digitale identiteit te bevorderen en Europese samenwerking te versterken.

• De vereniging is een aanjager van standaarden en regelgeving die zorgen voor inclusiviteit en vertrouwen, zodat iedereen toegang houdt tot makkelijke en betrouwbare digitale betaalmogelijkheden.