Antwoord op stablecoins is wholesale CBDC, niet retail digitale euro

De opkomst van stablecoins heeft geleid tot bezorgdheid over de rol van de euro in het digitale tijdperk. De suggesties om als antwoord op Amerikaanse stablecoins versneld de digitale euro voor consumenten in te voeren, mist echter economische en praktische onderbouwing. Om tegenwicht te bieden aan de komst van stablecoins ligt de verdere ontwikkeling van een zogenoemde wholesale CBDC veel meer voor de hand, digitaal centralebankgeld voor professionele partijen.

Door Marnix Blom, manager strategie bij Betaalvereniging Nederland en Edward van der Woerd, beleidsadviseur digital finance bij de Nederlandse Vereniging van Banken

Stablecoins zijn niet hetzelfde als publieke digitale valuta zoals de digitale euro. Het zijn private cryptovaluta, meestal gekoppeld aan een enkele fiat-valuta, vaak de Amerikaanse dollar en inmiddels ook de euro. Het zijn digitale tokens die bij betalingen gebruik maken van decentrale blockchain-technologie.

In de Verenigde Staten wordt uitgifte en beheer van stablecoins gereguleerd met de Genius Act. Zowel Amerikaanse als Europese stablecoins worden vooral gebruikt in crypto-markten en internationale zakelijke transacties, niet voor de dagelijkse consumptie. 

Bij grootzakelijke transacties en bij betalingen tussen verschillende valuta combineren stablecoins de voordelen van blockchain-technologie – zoals decentralisatie en transparantie – met de stabiliteit van traditionele valuta. Voor toonbankondernemingen en e-commerce, zoals supermarkten, horeca en webwinkels, bieden stablecoins echter geen aantrekkelijk en efficiënt alternatief voor gangbare plaatselijke retail-betaalmethoden. Daarvoor is de decentrale blockchaintechnologie van stablecoins te complex en te traag om de enorme transactievolumes efficiënt en snel te kunnen afhandelen.

Stablecoins brengen complexe beleids- en regelgevingsuitdagingen met zich mee, zoals zorgen over financiële stabiliteit, toezicht en dekking met (Amerikaans) schuldpapier. Hun opkomst kan ook voor Europa gevolgen hebben. Zo kunnen de verhoudingen in de wereldwijde kapitaalmarkt verschuiven wanneer stablecoins een vlucht nemen bij grootzakelijke en grensoverschrijdende betalingen. Mede daarom is het verstandig dat de ECB de eerder genoemde wholesale CDBC ontwikkelt als tegenwicht. Een wholesale CDBC is immers gericht op onder meer efficiëntere grensoverschrijdende en zakelijke betalingen, beurshandel en liquiditeitsbeheer bij financiële instellingen, zonder afhankelijkheid van complexe private stablecoins.

Met de Europese MiCAR-wetgeving staat het uitgeven en verhandelen van cryptovaluta (waaronder stablecoins) sinds 2025 in de EU onder toezicht. In de zomer van 2026 wordt MiCAR 2, de opvolger van MiCAR, ter consultatie aan belanghebbenden voorgelegd. Dit wetgevend kader was voor Europese banken een belangrijke reden om hun standpunten aan te passen, over cryptovaluta in het algemeen en over stablecoins in het bijzonder.

Naast het ontwikkelen van wholesale CBDC zouden de ECB en de EU initiatieven van EU-banken ruimte moeten geven, voor een sterke euro-stablecoin als tegenhanger van Amerikaanse dollar-stablecoins. Europa heeft ook deze nieuwe en private blockchain-infrastructuur nodig om te innoveren en mee te blijven doen op het wereldtoneel.

De euro is stabiel, breed geaccepteerd en de bestaande retail-betaalmiddelen op basis van de euro zijn efficiënt. Ze bieden dankzij regelgeving ook goede bescherming aan Europese consumenten. Amerikaanse stablecoins op basis van de dollar brengen daarentegen valuta- en tegenpartijrisico’s met zich mee. Ze zijn afhankelijk van buitenlandse regelgeving en missen de consumentenbescherming die traditionele elektronische eurobetalingen bieden.

Voor winkeliers zou het accepteren van stablecoins vooral extra kosten en complexiteit betekenen, zonder duidelijke voordelen. Er is dus geen enkele  aanwijzing dat consumenten en ondernemers massaal zouden overstappen op stablecoins voor hun boodschappen en rekeningen.

De retail digitale euro moet voortkomen uit Europese behoeften en waarden. Europese consumenten en ondernemers hebben geen prikkel om voor dagelijkse betalingen over te stappen op een buitenlandse digitale munt, of dat nou Bitcoins of stablecoins zijn. Laten we het maatschappelijke debat niet vertroebelen door de retail digitale euro voor te spiegelen als het antwoord op stablecoins.