Betaaljournaal 13
Tegen het einde van het jaar is het altijd weer een race tegen de klok. Voorafgaand aan de feestdagen wordt er zowel online als in fysieke winkels veel gekocht en krijgen wij van diverse media vragen over de transactie-aantallen. Ook zijn er nog allerlei overleggen om het jaar goed af te sluiten en alles in orde te krijgen voor het nieuwe jaar. Zo is de transitie van Risk en Veilig Bankieren nu helemaal rond. U leest er meer over in dit Betaaljournaal.
Ik kijk uit naar het nieuwe jaar waarin we onder andere op zoek gaan naar een nieuwe voorzitter van het bestuur. Lex Hoogduin heeft het voorzitterschap na ruim 4 jaar neergelegd. We zijn Lex veel dank verschuldigd voor zijn kundige leiding in dynamische tijden. Vice-voorzitter Gerjoke Wilmink is bereid gevonden het voorzitterschap voorlopig waar te nemen.
Ik sluit dit voorwoord af met een aantal benoemingen. Onze eigen Piet Mallekoote is door de ECB aangesteld als lid van de Digital Euro Market Advisory Group. Collega-lid wordt onder andere Gerard Hartsink, voorheen voorzitter van de European Payments Council. Ook ons inmiddels teruggetreden Adviesraad-lid Evelien Witlox gaat met haar expertise de ECB versterken. Zij gaat het digitale euro programma leiden. Ik denk dat we met deze benoemingen een mooie connectie naar de ECB hebben! Ik wens jullie veel leesplezier en een gezond 2022.
Gijs Boudewijn, Algemeen directeur ad interim

- Transitie Risk naar Nederlandse Vereniging van Banken
- Acceptgiro stopt 1 juni 2013
- Terugblik Algemene Ledenvergadering
- Maestro betaalpassen vanaf media 2023 met pensioen
- Instant Payments via TIPS breder beschikbaar in Europa
- TARGET XML-migratie in volle gang
- Cursus toegepaste cryptografie wederom een succes!
- Artikel JPSS over de betalingssector in Nederland
- Pinbetalingen Black Friday en Sint gelijk aan vorig jaar
- Bedrog met QR-codes
- Resultaten MOB-overleg
- Cijfers
- Verenigingsnieuws
- Agenda
Transitie Risk naar Nederlandse Vereniging van Banken

Betaalvereniging Nederland en de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) hebben in overleg met hun leden besloten om de taken op het gebied van veiligheid te bundelen. Zo wordt een nog effectievere bestrijding van fraude mogelijk. Concreet betekent dit dat vanaf 1 januari 2022 alle taken onder een eenduidige aansturing worden ondergebracht bij de NVB. Ook het programma Veilig Bankieren gaat over van de Betaalvereniging naar de NVB.
Daarmee houdt het team Risk bij de Betaalvereniging op te bestaan en gaan de meeste medewerkers van die afdeling over naar de NVB. Het gaat om Marco Doeland, Remco Ruiter, Oscar Covers en Laurens Messing. Na deze transitie blijft de Betaalvereniging verantwoordelijk voor een aantal cybersecurity gerelateerde zaken die specifiek betaalinstellingen betreffen. Voor informatie kunt u terecht bij Peter Kleppe:
Het team Risk dankt alle leden voor de vruchtbare samenwerking op veiligheidsgebied vanuit de Betaalvereniging gedurende de afgelopen jaren en zet de samenwerking met volle kracht verder voort vanuit de NVB om zo gezamenlijk tot een nog effectievere aanpak van fraude te komen!
Acceptgiro stopt 1 juni 2023
Currence, de product-eigenaar van Acceptgiro , informeerde in november de licentiehouders over het besluit dat Acceptgiro met ingang van 1 juni 2023 stopt. Dit besluit is persoonlijk toegelicht aan diverse stakeholders. Voornaamste reden is dat de Acceptgiro steeds minder gebruikt wordt. Veel Acceptgiro-verstrekkers stapten de afgelopen jaren al succesvol over op efficiëntere betaalmethoden zoals automatische incasso’s, mobiele betaalverzoeken, facturen per e-mail met een betaallink, QR-codes en de standaard Betaalinstructie op papier. Daarnaast gebruiken consumenten de papieren Acceptgiro ook steeds minder. De meeste Acceptgiro’s worden weggegooid en betalers sturen steeds minder vaak een met de hand ondertekende Acceptgiro per post naar hun eigen bank.
Banken helpen vanaf januari 2022 de overgebleven Acceptgiro-verstrekkers in hun overstap naar passende alternatieven. Het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB) draagt hieraan bij vanuit de Werkgroep Toegankelijkheid en Bereikbaarheid.

Terugblik Algemene Ledenvergadering
Aanvankelijk was op 18 november een feestelijke editie van het Jaarcongres gepland, maar deze kon – door de coronarichtlijnen – in de bedachte vorm geen doorgang hebben. In plaats daarvan organiseerden we een besloten online bijeenkomst voor onze leden. De bijeenkomst bestond uit twee delen. Het eerste deel was de formele Algemene Ledenvergadering, het tweede deel stond in het teken van de ontwikkelingen in het betalingsverkeer van de afgelopen 10 jaar. Inge van Dijk (DNB) gaf daarover een lezing en stond stil bij de uitdagingen die voor ons liggen. Miriam Osten (Betaalvereniging) presenteerde de resultaten van onderzoek onder consumenten. Aansluitend leidde Gijs Boudewijn een paneldiscussie met Inge van Dijk, Kitty Koelemeijer (Nijenrode) en Suzan van Eeten (Rabobank). Tot onze vreugde keken tegen de honderd belangstellenden live mee. We maakten een video om u een impressie van de bijeenkomst te geven.
Maestro betaalpassen vanaf medio 2023 met pensioen

Mastercard heeft aangekondigd dat banken vanaf 1 juli 2023 geen nieuwe Maestro-betaalpassen meer zullen uitgeven. In plaats van Maestro voert Mastercard vanaf dat moment het merk Debit Mastercard. In Nederland worden er de komende jaren steeds meer betaalpassen van Debit Mastercard en Visa Debit uitgegeven. Daarmee volgt Nederland een wereldwijde ontwikkeling. Aan ruwweg de helft van alle Nederlandse kassa’s kunnen klanten nu al betalen met de nieuwe betaalpassen, bijvoorbeeld in hotels, restaurants en op plekken waar veel toeristen komen. Winkels waar klanten nog niet kunnen betalen met Visa Debit of Debit Mastercard, kunnen het komende jaar overeenkomsten sluiten met hun bank of pindienstverlener. Alle gangbare bestaande automaten hebben alleen een simpele software-aanpassing nodig. Sommige verouderde betaalautomaten moeten voor acceptatie van de nieuwe debit cards worden vervangen. Lees het volledige artikel .
Instant Payments via TIPS breder beschikbaar in Europa

Net als in Nederland zijn in Europa initiatieven ontwikkeld om Instant Payments mogelijk te maken. Deze zijn allemaal gebaseerd op dezelfde standaard – de SEPA Instant Credit Transfer – maar door verschillende oorzaken nog niet onderling met elkaar verbonden. Daardoor is een Instant Payment vanuit Nederland naar bijvoorbeeld Spanje nog maar beperkt mogelijk. Om deze impasse te doorbreken heeft de ECB Governing Council besloten dat elke bank die meedoet met Instant Payments (ruim 60% van de banken in Europa) per december 2021 moet aansluiten op TARGET Instant Payments Settlement (TIPS). Via dit systeem kunnen betaaldienstaanbieders elkaar dan over en weer altijd bereiken. Zoals het er nu naar uitziet, loopt het traject nog door tot begin 2022, maar daarna is een Instant Payment tussen verschillende landen in principe net zo vanzelfsprekend als nu binnen Nederland.
Verdere stappen
De Europese Commissie ziet Instant Payments als de nieuwe standaard die een extra kans biedt om te concurreren met andere internationale schemes. Instant Payments moeten ook een rol vervullen binnen het European Payments Initative (EPI) dat door zowel de commissie als de ECB wordt verwelkomd. In dat kader is het belangrijk dat nog meer banken Instant Payments gaan aanbieden. De Europese Commissie heeft aangegeven dat een versnelde uitrol van Instant Payments mogelijk wetgeving vergt. Welke maatregelen hieruit volgen moet in de loop van 2022 duidelijk worden. De Betaalvereniging volgt deze ontwikkelingen op de voet.
TARGET XML-migratie in volle gang
Banken en andere financiële dienstverleners zijn op dit moment druk bezig met de migratie van het hoogwaardige betalingsverkeer via TARGET2 naar de ISO 20022 XML-standaard. Dit onder aansturing van DNB. Volgens de overall planning is de ontwikkeling ongeveer afgerond en testen zij op dit moment de verbinding met de TARGET infrastructuur via de geselecteerde Network Providers.
Per 1 december is de periode voor de user testen gestart waarbij de banken een verplicht testtraject doorlopen. Banken hebben afgesproken om boven deze verplichte testen ook onderling een testtraject op te starten waarmee de hele keten wordt doorgetest, inclusief de zaken die specifiek voor Nederland van toepassing zijn zoals de Overstapservice .
Aan deze “end-to-end-testen” doen inmiddels 23 banken mee. Hierbij zijn een viertal testwindows voorzien: het eerste window – met zo’n 10 banken – gaat begin februari 2022 van start. De start van de volgende windows is nu telkens een maand later gepland.
Het testtraject vindt plaats onder de coördinatie van de Betaalvereniging en zal voor haar leden mede moeten borgen dat de “big bang-migratie naar XML” in december 2022 voor TARGET2 vlekkeloos verloopt.
Geïnteresseerde banken kunnen zich altijd nog aanmelden via:
Cursus Toegepaste Cryptografie wederom een succes!

Vrijdag 19 november werd de cursus Toegepaste Cryptografie afgerond met een certificaat-uitreiking. Daarna volgde voor de cursisten en andere geïnteresseerden een voordacht van cryptografie-expert Philip R. Zimmermann.
Senior Adviseur Informatiebeveiliging en een van de organisatoren van de cursus Maarten van Wijk introduceerde Phil Zimmermann en vertelde over zijn tijd als cryptograaf. Van een collega ontving hij in die tijd de op de foto afgebeelde floppy disc. Die disc werd beschouwd als een wapen, omdat deze een programma met de naam Pretty Good Privacy bevatte, ontwikkeld door Zimmermann. Sindsdien is PGP steeds meer geaccepteerd.

Zimmermann richtte enkele bedrijven op met PGP als kernactiviteit. Ook was hij betrokken bij vele innovatieve concepten, kreeg verschillende onderscheidingen en is inmiddels opgenomen in de Internet Hall of Fame voor zijn bijzondere bijdrage aan de privacy op het internet.
In zijn voordracht sprak Phil zijn zorg uit voor de kwetsbaarheid van de democratie die in een polariserende samenleving ten onder kan gaan. Overheden, maar zeker ook algoritmes van social media-platformen waarop de consument steeds meer clickbaits krijgen, kunnen de polarisatie eenvoudig aanjagen en mensen laten geloven in complottheorieën. De cursisten weten nu als geen ander hoe belangrijk cryptografie is voor onze moderne digitale maatschappij.
Artikel JPSS over de betalingssector in Nederland

Zoals eerder aangekondigd hebben Piet Mallekoote en Gerard Hartsink een artikel geschreven over de betaalsector in Nederland voor Journal for Payments Strategy and Systems (JPSS, volume 15, nr 3). De uitgever heeft toestemming gegeven om dat artikel gratis aan onze leden ter beschikking te stellen. U kunt het artikel hier lezen.
Wellicht wilt u niets missen van wat speelt in het betalingsverkeer. Gerard Hartsink, JPSS-editor: “Ik beveel een abonnement van harte aan. U krijgt tal van nieuwe inzichten, case studies en onderwerpen waarover in de wereld van het betalingsverkeer gesproken wordt op een presenteerblaadje aangeleverd”. U kunt zich abonneren op dit tijdschrift via deze link .
Pinbetalingen Black Friday en Sint gelijk aan vorig jaar

Het aantal pinbetalingen aan Nederlandse winkelkassa’s rond Black Friday en Sinterklaas was dit jaar vergelijkbaar met dezelfde periode vorig jaar. In vergelijking met twee jaar geleden, vóór corona, werd dit jaar in die periode per dag tot 20% minder vaak aan de toonbank gepind. We weten dat ook het aantal contante betalingen aan winkelkassa’s sterk is gedaald, met ongeveer 30%. De drukste pindag was de zaterdag na de natte en koude Black Friday van dit jaar, met ongeveer 18,5 miljoen pinbetalingen, voor een geschatte pinomzet van 558 miljoen euro. Dat is ruim 5% minder pinbetalingen dan op dezelfde zaterdag vorig jaar. Lees het volledige bericht.
Bedrog met QR-codes

De politie, de Fraudehelpdesk en diverse media waarschuwen tegen phishing en fraude met QR-codes. Criminelen gebruiken twee soorten bedrog met QR-codes:
- Een persoon of bedrijf vraagt om een generieke (standaard) QR-code te scannen, met een willekeurige QR-scanner of met de standaard camera van een smartphone of tablet. Die QR-code opent meestal de webbrowser en kan een valse website tonen, zogenaamd van de bank of van een andere bekende organisatie, bijvoorbeeld van de Belastingdienst of DigiD.
- Een persoon of bedrijf vraagt om een speciale QR-code te scannen met de mobiele app van de bank of van een betaaldienst zoals Tikkie. Via die QR-code probeert de fraudeur om het slachtoffer iets te laten betalen of om directe toegang te krijgen tot uw bankrekening.
Lees het volledige artikel .
Resultaten MOB-overleg
In het MOB van 25 november 2021 is, onder andere, gesproken over de volgende punten:
- Status migratie van geld- en afstortautomaten naar Geldmaat
Het MOB is geïnformeerd over de eindfase van de migratie van de geld- en afstortautomaten van ABN AMRO, ING en Rabobank naar Geldmaat. Sinds de opheffing van de laatste lockdown begin van de zomer is het aantal contant geldopnames meer gestegen dan vooraf werd verwacht. Door personeelstekort bij de waardevervoerder ondervonden consumenten en ondernemers geregeld overlast bij het opnemen en afstorten van contant geld. Er is – en er wordt nog steeds – hard aan gewerkt om deze problemen op te lossen. - Verbeteren toegankelijke en bereikbare betaaldiensten voor kwetsbare groepen
Het MOB heeft de eerste tussenrapportage over de uitvoering van het actieplan besproken. Er blijkt goede voortgang te zijn geboekt. Diverse gesprekken hebben met verschillende partijen plaatsgevonden om een beter beeld te krijgen waar kwetsbare groepen behoefte aan hebben om voor hen de toegankelijkheid en bereikbaarheid van betaaldiensten te verbeteren. - Schade door bankhelpdeskfraude zorgwekkend hoog
Het MOB heeft met zorg kennisgenomen van de toegenomen schade als gevolg van oplichting door bankhelpdeskfraude en hulpvraagoplichting. Voor bankhelpdeskfraude kwam de geleden schade in het eerste half jaar van 2021 uit op 16,5 miljoen euro (heel 2020: 26,7 miljoen euro). De schade door hulpvraagoplichting bedroeg in het eerste half jaar van 2021 8,3 miljoen euro en die voor phishing 6,1 miljoen euro. - MOB neemt kennis van einddatum Acceptgiro per medio 2023
Het MOB heeft kennisgenomen van het aangekondigde besluit van Currence om per 1 juni 2023 met te stoppen met de Acceptgiro.
Cijfers
20,6 miljoen pinbetalingen op drukste pin-dag in 2021 tot nu toe
405 miljoen pinbetalingen in november 2021
Meer cijfers? Bezoek factsheet.betaalvereniging.nl
Verenigingsnieuws


In de Algemene Ledenvergadering van 18 november jongstleden heeft prof. dr. Lex Hoogduin na ruim 4 jaar het voorzitterschap van het bestuur van de Betaalvereniging neergelegd. Vicevoorzitter Gerjoke Wilmink neemt het voorzitterschap waar en begeleidt het traject om een nieuwe onafhankelijke voorzitter te vinden. Bestuurslid Alexander Baas namens de Volksbank wordt per 1 januari 2022 opgevolgd door Joyce van der Rest.
Agenda
- 31 maart 2022 – Toekomst van het betalingsverkeer. Leden van Betaalvereniging Nederland krijgen 20% korting . Onderwerpen die aan bod komen dit jaar: Regulations – Reality, New payments behavior, Acceleration towards cashless
- 19 mei 2022 – Jaarcongres Betaalvereniging
Ledenbulletin
Naast dit Betaaljournaal geeft de Betaalvereniging ook Ledenbulletins uit. De bulletins verschijnen meestal een paar keer per maand en hebben betrekking op een specifiek thema. Misschien bent u lid, maar ontvangt u deze bulletins nog niet. Via secretariaat@betaalvereniging.nl kunt u zich op de verzendlijst laten plaatsen.
Aanmelden Betaaljournaal
Ook benieuwd wat de nieuwste ontwikkelingen zijn in het betalingsverkeer? Blijf op de hoogte via Betaaljournaal. U kunt zich hier aanmelden.
Gerelateerde artikelen
-
Consumenten kopen meer producten en minder diensten online
-
Persberichten
-
Online betalingsverkeer
-
-
Antwoord op stablecoins is wholesale CBDC, niet retail digitale euro
-
Nieuws
-
Crypto
-
-
Nieuwe afspraken moeten toegang tot zakelijke betaalrekening verbeteren
-
Nieuws
-
Rekeningen en diensten
-
-
Betaaljournaal 34
-
Betaaljournaal
-
-
BIC en Identifier ‘VPAYNL22’ verwijderd van de SEPA BIC-lijst
-
Nieuws
-
IBAN en BIC
-
-
Betaaljournaal 33
-
Nieuws
-