Betaalautomaten

Betalen met een betaalautomaat

Vrijwel alle pintransacties zijn tegenwoordig contactloos, en een groot deel daarvan gebeurt zonder pincode. Voor de consument betekent dit: de betaalpas of mobiele telefoon kort bij de automaat houden (“aftikken”) en – indien nodig – de pincode invoeren.

Bij contactloos betalen hou je de betaalpas of telefoon tegen de contactloze NFC-kaartlezer van de automaat (Near Field Communication).

• Bij gebruik van een betaalpas kan de betaalautomaat na het aftikken vragen om de pincode op de automaat in te tikken.
• Bij gebruik van een mobiele telefoon tik je de pincode op de telefoon in, of je gebruikt je vingerafdruk of gezichtsherkenning op je telefoon.

Soorten betaalautomaten

Traditionele betaalautomaten hebben een scherm, kaartlezer en aparte cijfertoetsen. Er komen echter steeds meer SoftPOS-terminals: mobiele telefoons of tablets die als betaalautomaat worden gebruikt. Het idee achter SoftPOS is dat een aparte, relatief dure betaalautomaat niet nodig is. Zo wordt het voor ondernemers eenvoudiger om kaartbetalingen te accepteren, waardoor kaartbetalingen op meer plekken mogelijk worden. Omdat deze apparaten niet speciaal als betaalterminal zijn ontworpen, kan het gebruik soms vragen oproepen, bijvoorbeeld wanneer je de pincode moet invoeren op een aanraakscherm of je betaalpas tegen de onderkant van het toestel moet houden. Om een soepele betaalervaring te waarborgen, zijn er daarom richtlijnen opgesteld voor het gebruik van SoftPOS-terminals.

Alle betaalautomaten in de EU, ook SoftPOS-terminals, worden goed gecontroleerd en gecertificeerd. De betaaldienstverleners in de EU die betaalautomaten voor ondernemers kunnen aansluiten op de betaalketen voor kaartbetalingen, hebben daarvoor een vergunning en staan onder toezicht. Zij sluiten alleen gecertificeerde automaten aan.

European Accessibility Act en toegankelijkheid

Sinds juli 2025 moeten betaalautomaten voldoen aan de eisen van de European Accessibility Act (EAA). Dat zorgt ervoor dat mensen met een beperking ook goed en veilig kunnen betalen met hun betaalpas of smartphone.

De belangrijkste vereisten zijn:

• Informatie moet via minimaal twee verschillende zintuigen waarneembaar zijn (bijvoorbeeld met ogen en oren).
• Het contrast van het scherm moet instelbaar zijn.
• De automaat moet terugkoppeling geven met geluid en trillingen.
• Mensen met een beperking moeten voldoende tijd krijgen om de automaat te bedienen.

Bij aanraakschermen is het invoeren van de pincode een bijzondere uitdaging. Het apparaat moet met geluid en trillingen terugkoppeling geven aan de gebruiker wanneer die op een cijfer of knop op het scherm drukt.

Perspectief

Nieuwe generaties betaalautomaten, zoals SoftPOS-terminals, kunnen een andere betaalervaring opleveren. Winkeliers en banken kunnen met goede voorlichting aan consumenten verwarring voorkomen en de toegankelijkheid bevorderen.

Nu de wet van kracht is, wordt ook gewerkt aan de inrichting van het toezicht. Voor betaalautomaten is de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur(opent in nieuw venster) (RDI) aangewezen als toezichthouder. De RDI heeft een meldpunt ingericht waar consumenten klachten kunnen indienen.