Betaaljournaal 19
De afgelopen twee jaar waren voor onze organisatie enigszins onrustig door het afscheid van Piet en Lex, medewerkers die vertrokken bij de overgang van team Risk naar de NVB en de ontvlechting van Betaalvereniging en Currence. Met de benoeming van de nieuwe voorzitter, aanpassing van de governance en benoeming van mij als algemeen directeur is de in december 2021 met het bestuur afgesproken cyclus voltooid.
Het is een eer dat ik nu formeel leiding mag geven aan de Betaalvereniging, met een mooi team van hoog gemotiveerde medewerkers. We kunnen hierdoor de uitvoering van het Jaarplan 2023 en met name de speerpunten voortvarend ter hand nemen. Die speerpunten zijn Toegankelijkheid & Inclusiviteit en Duurzaamheid & Kosten Infrastructuur (follow-up McKinsey onderzoek). Nog meer dan voorheen zullen we sturen op positieve impact voor de leden, rekening houdend met de gerechtvaardigde maatschappelijke belangen van de stakeholders. Ik heb er veel zin in en hoop op voortzetting van onze goede samenwerking in 2023!
Dit jaar eindigt met een mijlpaal: voor het eerst zijn er in een kalenderjaar meer dan 5 miljard pintransacties gedaan. Ik deed symbolisch de 5 miljardste transactie door met mijn virtuele pinpas in te checken bij de metro in Amsterdam. Speciaal daar, om de aandacht te vestigen op deze nieuwe manier van reizen in het OV. Onze leden hebben daaraan de afgelopen jaren hard gewerkt. Ik wens jullie allemaal gezellige feestdagen en een gezond en gelukkig Nieuwjaar!
Gijs Boudewijn, Algemeen directeur

- Acceptgiro-testfaciliteiten stoppen op 1 januari 2023
- Mijn eenmalige gift
- Online aankopen en bestedingen lijken te stabiliseren na periode van groei
- OVpay verder uitgerold
- Migratie acceptanten naar nieuwe pinmerken bijna afgerond
- Terugblik ALV Open Banking en SPAA
- Pilot inloopspreekuren banken bij bibliotheken
- Meer dan 5 miljard pintransacties in 2022
- Onderzoek chartale keten
- Checkout.nl wordt opgeheven
- Nieuwe versie Rulebook Request to Pay
- Consultaties en wetsvoorstellen
- Cijfers
- Agenda
- Verenigingsnieuws
Acceptgiro-testfaciliteiten stoppen op 1 januari 2023

Vooruitlopend op de definitieve uitfasering van de Acceptgiro per 1 juni 2023 heeft Currence recentelijk aan gecertificeerde drukkerijen en servicebureaus voor Acceptgiro bekendgemaakt dat de testfaciliteiten voor Acceptgiro per 1 januari 2023 worden beëindigd. De gegevens over gecertificeerde drukkerijen en servicebureaus worden per 1 maart van de Acceptgiro-website verwijderd.
Currence heeft verspreiders van Acceptgiro’s dringend verzocht om vanaf 1 maart 2023 geen Acceptgiroformulieren meer naar hun relaties sturen. Verder adviseert Currence aan drukkerijen en servicebureaus om hun klanten niet méér Acceptgiroformulieren te leveren dan die klanten tot 1 maart 2023 kunnen versturen. Het is belangrijk dat verspreiders van Acceptgiro’s hun klanten tijdig informeren over de alternatieven voor Acceptgiro die ze na 1 maart 2023 aanbieden. De mogelijke alternatieven staan op de websites van banken, van Acceptgiro en van Betaalvereniging Nederland. Directeur Gijs Boudewijn van de Betaalvereniging: “Wij zien dat verspreiders voortvarend met alternatieven voor de Acceptgiro aan de slag gaan, ook met papieren alternatieven. Een incidentele gift aan een liefdadigheidsinstelling kan bijvoorbeeld goed met een eenmalige incassomachtiging op papier worden betaald.”
Mijn eenmalige gift

Goede Doelen Nederland (GDN) heeft in overleg met de Betaalvereniging een eenmalige papieren machtiging ontwikkeld, die specifiek gericht is op eenmalige giften/bijdragen van donateurs. Bij de realisatie heeft GDN o.a. de bruikbaarheid ervan in praktijk getest en toetste de Betaalvereniging de interbancaire vereisten van deze machtiging. Dit heeft geresulteerd in “Mijn eenmalige gift ”. Donateurs kunnen hiermee het goede doel schriftelijk machtigen om eenmalig een bedrag van hun betaalrekening te incasseren voor:
- een specifiek (actie)doel of;
- een ledenbijdrage of;
- de jaarbijdrage.
Online aankopen en bestedingen lijken te stabiliseren na periode van groei

In het derde kwartaal van 2022 zijn de online consumentenbestedingen iets toegenomen. In totaal hebben Nederlandse consumenten in dat kwartaal €7,2 miljard online uitgegeven, 4% meer dan in hetzelfde kwartaal vorig jaar. Deze groei wordt veroorzaakt door hogere online bestedingen aan diensten (+14%), met name aan pakketreizen (+20%) en aan tickets voor attracties en evenementen (+19%).
Het aantal aankopen van diensten blijft redelijk stabiel (+1%) maar omdat consumenten minder producten kopen daalt het totale aantal online aankopen (-5%) vergeleken met Q3 van 2021. Dit blijkt uit de nieuwste Thuiswinkel Markt Monitor, het onderzoek naar online consumentenbestedingen in Nederland. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door GfK, in opdracht van Thuiswinkel.org en Retail Insiders, in samenwerking met PostNL, Betaalvereniging Nederland en Currence.
OVpay verder uitgerold

Sinds 29 november 2022 kunnen reizigers in Amsterdam met hun betaalpas in- en uitchecken bij het GVB. De Amsterdamse vervoerder is na HTM de tweede stadsvervoerder waar het mogelijk is om met de betaalpas te reizen. Landelijk rolt de OVpay campagne steeds verder uit. Er waren al diverse regionale vervoerders die deze mogelijkheid om te reizen introduceerden en geleidelijk wordt dit dus landelijk mogelijk.
De NS is eind augustus gestart met een proef bij een beperkte groep deelnemers. Deze proef loopt door tot eind 2022. De ervaringen van zowel de reizigers als de OV-partijen zijn positief. Reizigers waarderen het gemak. Ze hebben hun betaalpas toch al op zak en hoeven geen aparte OV-chipkaart meer mee te nemen.
Begin 2023 zal het in heel Nederland mogelijk worden om met een betaalpas of creditkaart te reizen, bij alle vervoerders (bus, tram, metro en trein). In eerste instantie alleen voor vol tarief. In de loop van 2023 wordt het ook mogelijk om te reizen met korting, zoals leeftijdskorting of dalurenkorting.
Migratie acceptanten naar nieuwe pinmerken bijna afgerond

Het project Debit Card Acceptatie (DCA) heeft tot doel dat eind 2022 pinnen niet meer alleen met Maestro en V PAY kan, maar ook met Debit Mastercard en Visa Debit. Inmiddels is de infrastructuur geschikt gemaakt voor verwerking van deze kaartmerken: betaalautomaten kunnen de nieuwe betaalpassen herkennen en transacties routeren naar acquiring processoren die ze vervolgens tegen de gebruikelijke pintarieven kunnen verwerken. Pincontracten van acceptanten zijn uitgebreid voor Visa Debit en Debit Mastercard en er is toonbank-voorlichtingsmateriaal voor ondernemers ontwikkeld.
Op dit moment worden de laatste acceptanten gemigreerd naar de nieuwe kaartmerken. Dat gebeurt door een software-upgrade en de activatie van de nieuwe kaartmerken op hun betaalautomaten. Om het proces te monitoren, ontvangt de Betaalvereniging wekelijkse rapportages die worden vertaald naar een landelijke dekkingsgraad van de nieuwe kaartmerken. Inmiddels kan bij zeven van de tien terminals met Debit Mastercard en Visa Debit worden betaald. We verwachten dat de dekking eind dit jaar naar 85% zal zijn gestegen. De resterende terminals worden in het eerste kwartaal van 2023 bijgewerkt of vervangen.
Terugblik ALV Open Banking en SPAA

Op donderdag 17 november organiseerden we onze halfjaarlijkse Algemene Ledenvergadering (ALV) met aansluitend een informatief programma over open banking onder leiding van Gijs Boudewijn. Ongeveer tachtig leden woonden de bijeenkomst bij. De sprekers waren Maarten Bakker, partner bij Innopay, Jan van Vonno, head of industry strategy bij Tink en Christian Schäfer, co-voorzitter EPC SPAA Multi-Stakeholder Group.
Aan het begin van het programma sprak Gijs met de voorzitter (Rob van Bergen, ING) en secretaris (Niels Pranger) van onze Werkgroep Open Banking. Deze werkgroep is nauw betrokken bij het zogenoemde SPAA-initiatief van de European Payments Council (EPC), het SEPA Payment Account Access scheme (SPAA). Diverse sprekers refereerden tijdens de bijeenkomst naar SPAA. Recent verscheen het SPAA rulebook versie 1.0, goedgekeurd door het bestuur van de EPC. Naar verwachting treedt In november 2023 het rulebook in werking. Het initiatief tracht nieuwe premium rekeninginformatie- en betaalinitiatiediensten in de markt te ondersteunen.
Op de website van de Betaalvereniging staat meer uitleg over open banking en SPAA. Daar staan ook een verslag van de bijeenkomst en een foto-impressie.
Pilot inloopspreekuren banken bij bibliotheken

Sinds 11 oktober kunnen mensen met vragen over bankieren of betalen terecht bij gepensioneerde bankmedewerkers. Dit gebeurt tijdens inloopspreekuren in bibliotheken in drie steden. Het gaat om een pilot die met name is gericht op Nederlanders in kwetsbare posities. Denk aan senioren, laaggeletterden en mensen met een fysieke of verstandelijke beperking. De vrijwilligers zijn gepensioneerde medewerkers van ABN AMRO, ING en Rabobank. Zij geven neutrale, bankonafhankelijke informatie en zijn 2 uur per week aanwezig in bibliotheken in Utrecht, Rotterdam en Deventer. We verwachten dat deze pilots in het nieuwe jaar verder kunnen worden uitgerold.
Meer dan 5 miljard pintransacties in 2022

Vandaag hebben we de mijlpaal van 5 miljard pintransacties binnen één kalenderjaar bereikt. Om dit te markeren deden we een persbericht uit. Al het hele jaar liggen de transactieaantallen voor pinnen royaal boven de cijfers van eerdere jaren en groeit met name het aandeel transacties met een mobiele telefoon of wearable: op dit moment wordt bijna 30% van alle pintbetalingen mobiel gedaan. Insteken verliest verder terrein: 88,6% van alle transacties gaat contactloos.

Onderzoek chartale keten

Het ministerie van Financiën en de Nederlandsche Bank (DNB) hebben PwC opdracht gegeven om te onderzoeken wat de voor- en nadelen zijn van opties voor de marktordening en bekostiging van de keten voor contant geld. Dit zogenoemde TICKET onderzoek volgt op een eerder onderzoek door McKinsey in opdracht van DNB in 2021 (CITO genoemd) en het in april 2022 gesloten Convenant Contant Geld . Het onderzoek is al enige maanden onderweg. PwC heeft gesproken met alle belanghebbenden en zal de komende weken de opgestelde opties aan hen voorleggen. PwC zal de reacties en zienswijzen op de opties weer meenemen in het laatste deel van het onderzoek. De uitkomsten worden eind januari 2023 verwacht. Op basis daarvan zullen de opdrachtgevers een verder uit te werken voorkeursoptie kiezen.
Checkout.nl wordt opgeheven

Jarenlang konden ondernemers voor informatie over kassasystemen en betaalautomaten terecht op www.checkout.nl . Deze website was de enige onafhankelijke vergelijker op dit gebied. De website is na de euro-invoering ingericht door het Hoofdbedrijfschap Detailhandel (eerst als betaalterminal.nl). Vervolgens werd de website overgenomen door de Stichting Bevorderen Efficiënt Betalen en moest de afgelopen jaren financieel op eigen benen komen te staan. Dat is helaas niet gelukt. In periodes waarin veel ondernemers voor het eerst op zoek waren naar een betaalautomaat of hun automaat moesten vervangen waren er meer dan honderdduizend bezoekers per jaar en hadden ook de aanbieders er belang bij dat hun informatie op de site actueel bleef. Die tijd is voorbij: pinnen is dermate ingeburgerd dat ondernemers veel minder op de site kijken en zelf hun weg vinden. Besloten is daarom om met de website te stoppen en voor algemene informatie te verwijzen naar www.pin.nl/ondernemers .
Nieuwe versie Rulebook Request to Pay

Op 30 november heeft de EPC versie 3.0 gepubliceerd van het SRTP rulebook (SEPA Request To Pay) . SRTP beoogt standaard betaalverzoeken voor diverse situaties (C2B, B2B, P2P) met overboekingen (SEPA Credit Transfers) te faciliteren. Met SRTP krijgt de betaler de juiste gegevens voor de overboeking aangeleverd (zoals bedrag, naam en IBAN van de begunstigde) en kan de begunstigde de betaling gemakkelijk reconciliëren.
SRTP-diensten zijn ‘slechts’ berichtendiensten; om die te verlenen is geen specifieke vergunning nodig. Een SRTP-dienstverleners valt dus niet onder toezicht van DNB (tenzij die ook betaaldiensten verleent). Het rulebook beschrijft de spelregels voor aanbieders van SRTP-diensten. Het beschrijft ook de data-elementen die aanbieders met elkaar uitwisselen. Hiervoor zijn ISO-20022-berichten gedefinieerd. Nieuw in versie 3.0 is dat voor het uitwisselen van SRTP-data API-technologie wordt ondersteund. Een ander nieuw element van rulebook 3.0 is dat de redirect wordt ondersteund, zoals we die in Nederland bij iDEAL kennen. Dat was voor Nederland van belang, omdat iDEAL hierdoor in de pas blijft lopen met de SRTP-standaard.
Hoewel het rulebook en de bijbehorende specificaties inmiddels volwassen zijn, wordt SRTP nog nauwelijks aangeboden in de markt: er zijn slechts twee SRTP-dienstaanbieders bij de EPC geregistreerd. Mogelijk verandert dat in de toekomst. Een veelbelovende mogelijkheid is bijvoorbeeld dat SRTP in combinatie met een QR-code tot een Instant Payment aan de toonbank kan leiden. We blijven de ontwikkelingen rondom SRTP nauwgezet volgen en vertegenwoordigen onze leden in het SRTP-overleg.
Consultaties en wetsvoorstellen

Op 26 oktober is door de Europese Commissie het wetsvoorstel voor een verordening inzake Instant Payments gepubliceerd. Met het wetsvoorstel wil de Europese Commissie Instant Payments in euro beschikbaar maken voor alle burgers, ondernemingen en instellingen die in de EU en EER-landen een betaalrekening aanhouden, zorgen dat Instant Payments in euro betaalbaar en veilig zijn en dat ze zonder belemmeringen kunnen worden verwerkt.
Het wetsvoorstel bestaat uit amendementen voor de SEPA-verordening (Regulation (EU) No 260/2012) en de herziene Cross Border Payment Regulation (Regulation (EU) 2021/1230). Het is opgebouwd uit vier onderdelen:
- Banken in de EU die zowel binnen als buiten de eurozone hun betaalrekeninghouders reeds traditionele Europese overschrijvingen in euro (SCT) als dienst aanbieden, worden verplicht dat ook voor Europese Instant Payments in euro (SCT Inst) doen;
- De tarieven voor Instant Payments moeten gelijk of lager zijn dan die voor traditionele Europese overschrijvingen;
- Alle aanbieders van Instant Payments moeten hun betaalrekeninghouders (consumenten en zakelijke partijen) ‘IBAN-naam controle’ als dienst aanbieden;
- Aanbieders van Instant Payments moeten een geharmoniseerde sanctiescreeningsprocedure volgen, gebaseerd op ten minste dagelijkse toetsing van hun eigen klanten aan EU-sanctielijsten.
Hoewel op het eerste gezicht de impact voor onze leden relatief laag lijkt (in tegenstelling tot veel andere landen) zullen we zeer goed moeten kijken naar de mogelijke gevolgen als de voorstellen ongewijzigd door de Europese Raad en het Europese Parlement zouden worden overgenomen. De tijdlijnen zijn ambitieus: de Commissie hoopt dat het wetgevingsproces in Q4 van 2023 wordt afgerond. Betaalvereniging Nederland zal gebruikmaken van de gelegenheid om de gezamenlijke zienswijze van haar leden aan de Commissie kenbaar te maken (‘Have Your Say’). De deadline voor het indienen van de reactie is 4 januari 2023.
Cijfers
55% meer online betalingen op Black Friday dan op een normale vrijdag. 840 pintransacties per seconde op 3 december rond 14:15 uur.
Meer cijfers rond de feestdagen
Agenda
- 19 december – Bestuursvergadering
- 6 maart – Giraal Stakeholder Forum/Kaartforum
- 17 mei – ALV
Verenigingsnieuws
Voorafgaand aan de halfjaarlijkse Algemene Ledenvergadering van Betaalvereniging Nederland op 17 november, heeft het bestuur van de vereniging Gijs Boudewijn definitief benoemd als directeur.
De Betaalvereniging verwelkomt elektronischgeldinstelling Modulr Finance als nieuw lid. Verder heeft een van onze leden, Bitsafe Payments B.V., een naamswijziging ondergaan. Bitsafe heet nu officieel Yoursafe B.V.
Op 8 december jl. heeft Cynthia Tulp (ABN AMRO) de voorzittersrol van de Adviesraad overgenomen van Suzan van Eeten (Rabobank).
Ledenbulletin
Naast dit Betaaljournaal geeft de Betaalvereniging ook Ledenbulletins uit. Daarin informeren wij de leden over praktische zaken die van belang zijn. De bulletins verschijnen meestal een paar keer per maand en hebben betrekking op een specifiek thema. Bent u lid, maar ontvangt u deze bulletins nog niet? Via secretariaat@betaalvereniging.nl kunt u zich op de verzendlijst laten plaatsen.
Aanmelden Betaaljournaal
Ook benieuwd wat de nieuwste ontwikkelingen zijn in het betalingsverkeer? Blijf op de hoogte via Betaaljournaal. U kunt zich hier aanmelden.
Gerelateerde artikelen
-
Week van de Toegankelijkheid: dit doen banken voor toegankelijkheid
-
Nieuws
-
Iedereen moet kunnen betalen
-
-
Stablecoins: “beschermen én meedoen”
-
Nieuws
-
Crypto
-
-
Betaaljournaal 34
-
Betaaljournaal
-
-
Voortaan supersnel en veilig overboeken tussen alle eurolanden
-
Nieuws
-
Marktinfrastructuur
-
-
Antwoord op stablecoins is wholesale CBDC, niet retail digitale euro
-
Nieuws
-
Crypto
-
-
Consumenten kopen meer producten en minder diensten online
-
Persberichten
-
Online betalingsverkeer
-