Wie kiest straks hoe je betaalt, AI of de klant?

12 november 2026

Dat is één van de vragen waar het eerste ‘Trendrapport betalingsverkeer‘ van Betaalvereniging Nederland op ingaat. Wie AI vraagt om nieuws en informatie, blijkt steeds vaker alleen de AI-samenvatting te lezen in plaats van zelf de oorspronkelijke informatiebronnen te raadplegen. Volgens het trendrapport kan iets vergelijkbaars gebeuren bij online aankopen: een AI-assistent zou in de toekomst kunnen kiezen hoe en wanneer je betaalt. De daadwerkelijke betaling zou daarmee voor de klant verder naar de achtergrond verschuiven.

Plaatje van titelpagina met die glimmende mobiele betaling toont

Het trendrapport schetst dit als één van dertien mogelijke trends richting 2030 en daarna. AI kan bij deze trend in toenemende mate een rol spelen. Bij AI assisted commerce helpt AI om te vergelijken en te kiezen maar uiteindelijk bepaalt de klant wat die koopt en hoe die betaalt. Bij agentic commerce krijgt AI een brede opdracht, zoals een budget bewaken of de voordeligste aanbiedingen kiezen, en handelt daar zelfstandig naar. De consument of ondernemer stelt de doelen en kaders en de AI bepaalt daarna zelfstandig welke diensten of producten die namens de klant bestelt en zelfs hoe en wanneer die betaalt.

Gelijk speelveld

Het trendrapport laat ook zien hoe de klantrelatie en commerciële waarde binnen betaalketens verder kunnen verschuiven naar niet-Europese fintechbedrijven en platforms. Door AI, digitalisering en steeds meer internationale spelers verandert de betaalmarkt snel en neemt de concurrentie toe. Juist in zo’n steeds internationalere markt moeten aanbieders zoveel mogelijk overal in de EU onder dezelfde voorwaarden en verplichtingen kunnen concurreren.

Directeur Arjan Bol van de Betaalvereniging: “We zien een verdere versnippering van het Europese betaallandschap, met meer mondiale partijen die een stukje van de waardeketen pakken en daaraan verdienen. Grote niet-Europese dienstverleners profiteren van de sterke infrastructuur die vooral Europese banken en betaalinstellingen ontwikkelen, onderhouden en betalen, maar dragen niet dezelfde maatschappelijke lasten en verantwoordelijkheden. Hier moet regelgeving zorgen voor een gelijk speelveld binnen de EU.”

Trendradar en toekomstscenario’s

Het Trendrapport Betalingsverkeer 2030 biedt verder een overzichtelijke trendradar die zicht geeft op alle dertien trends, verdeeld over vijf brede ontwikkelingen in het Nederlandse en Europese collectieve betalingsverkeer. De trendradar toont in één blik welke impact iedere trend kan hebben op de betaalsector en wanneer. Het trendrapport schetst tenslotte een viertal strategische toekomstscenario’s die inspelen op de kansen en uitdagingen van alle ontwikkelingen en trends.