Direct naar inhoud

Betaaljournaal 17

Gepubliceerd op:

Na een bijzonder zonnige zomervakantie zijn de meeste collega’s en leden alweer druk aan de slag. Gedurende de zomer waren wij vooral druk (samen met de leden, DNB en McKinsey) met het grote onderzoek naar de kosten en opbrengsten van het betalingsverkeer. Inmiddels is ook al weer veel overleg gaande in het kader van de invoering van OV-reizen met betaalpassen en creditkaarten, de distributie van contant geld, betaalmogelijkheden voor Oekraïners en debit card acceptatie, om maar enkele onderwerpen te noemen. Daarnaast wordt hard gewerkt aan reacties op allerlei Brusselse consultaties. Sinds het einde van de coronamaatregelen zien we weer een toename van het gebruik van het elektronisch betalingsverkeer. Veel hiervan komt terug in deze nieuwsbrief. Daarnaast informeren we jullie onder andere over de opmars van kaartloos afrekenen en de zeer wenselijke mogelijkheden voor betaalinstellingen om informatie over fraude uit te wisselen. Ik wens jullie veel leesplezier.

Het ‘vergaderseizoen’ staat weer voor de deur en we hopen velen van jullie weer in levenden lijve te kunnen ontmoeten. Ook hoop ik jullie te zien bij de online-ledenbijeenkomst over het kostenonderzoek op 29 september en de andere evenementen die we in petto hebben.

Gijs Boudewijn, Algemeen directeur a.i.

Reiziger checkt contactloos in met smartphone bij toegangspoortjes op een modern, licht treinstation.

Gebruik wallets bij kassa blijft toenemen

Een kwart van de pintransacties wordt inmiddels gedaan met een smartphone of wearable (mobiel NFC). Dat komt enerzijds door een groeiende groep gebruikers en anderzijds doordat die gebruikers vaker op die manier betalen, namelijk tegen de twaalf keer per maand. Het gemiddelde aantal pinpasbetalingen per maand voor alle consumenten is dertien keer per maand, waarvan iets minder dan elf contactloos zijn. Dit duidt erop dat mobiele pinners nauwelijks meer hun fysieke pas gebruiken. Kijk voor meer pincijfers op www.pin.nl…

Proef bij NS: reizen met betaalpas

Er waren al diverse regionale vervoerders die de mogelijkheid om te reizen op een betaalpas of creditkaart introduceerden, en langzamerhand wordt dit landelijk mogelijk. Eind augustus is NS namelijk gestart met een proef waarmee treinreizigers bij alle stations in Nederland waar NS rijdt contactloos kunnen in- en uitchecken met hun betaalpas of creditkaart (en natuurlijk ook met de digitale betaalpas op een smartphone of wearable). NS wil hiermee treinreizen nog makkelijker en flexibeler maken voor met name incidentele reizigers. Zij krijgen zo een alternatief voor een los kaartje of OV-chipkaart. Lees meer…

Promotiemateriaal Debit Card Acceptatie gratis te bestellen

Aan het einde van het jaar kan bij betaalautomaten niet alleen met Maestro en V PAY gepind worden, maar ook met Visa Debit of Debit Mastercard. Nu is dat vooral relevant voor buitenlandse klanten en gasten, over een tijdje – zodra ook Nederlandse banken op grote schaal pasjes met die merken uitgeven – ook voor Nederlanders. Er verandert ook dan voor de Nederlandse pashouder aan de toonbank overigens niets. Juist daarom ook is het belangrijk dat ondernemers duidelijk laten zien dat zij de nieuwe merken accepteren. Vandaar dat wij gratis promotiemateriaal ter beschikking stellen wij gratis promotiemateriaal ter beschikking stellen. Raamstickers, gewone stickers en wobblers (Engels én Nederlands). Ondernemers kunnen meteen ook de veel gestelde vragen over de nieuwe passen bekijken.

Afspraken over delen van fraude-informatie tussen betaalinstellingen

Eerder dit jaar hebben betaalinstellingen, via de Adviesraad Betaalinstellingen, de wens geuit om te komen tot nadere samenwerking op het gebied van fraudepreventie. Net als banken, hebben betaalinstellingen immers ook te maken met toenemende fraude, vooral op het vlak van e-commerce. Banken hebben daartoe onderling afspraken gemaakt en het zogenoemde PIFI-protocol (protocol incidenten waarschuwingssysteem financiële instellingen) ontwikkeld en dat geïntegreerd in hun KYC-proces. Dit protocol heeft de goedkeuring gekregen van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Betaalinstellingen wilden iets vergelijkbaars en vroegen ons om hen daarbij te helpen.

De Betaalvereniging heeft daarom een projectgroep opgericht, waarin meerdere betaalinstellingen participeren. We hebben met de AP gesprekken gevoerd om te bekijken welke ruimte de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) geeft om fraude-informatie tussen betaalinstellingen te delen. Helaas bleek al snel dat het ontwikkelen van een eigen PIFI-achtig protocol tussen betaalinstellingen om allerlei redenen een onbegaanbaar pad is. Daarom hebben we gekeken welke bestaande initiatieven er zijn om toch fraude-informatie te kunnen delen. Zo kwam het LMIO (Landelijk Meldpunt Internet Oplichting) van de Landelijke Politie als kansrijk in beeld. Het LMIO beheert namelijk al twee frauderegisters, nl. Controleer verkopergegevens en Bekende malafide handelspartijen .

Geconstateerd werd dat de processen om deze registers te vullen nog wel geoptimaliseerd moesten worden. Dat gebeurt voor het einde van dit jaar. Zo wordt de koppeling met het FIU (Financial Intelligence Unit) uitgebreid en wordt de API naar beide registers verbeterd. Vervolgens kunnen de betaalinstellingen in de projectgroep de informatie uit de registers integreren in hun eigen KYC-proces. Op termijn willen wij alle betaalinstellingen oproepen om deze registers te integreren. Immers, met meer deelnemers en meer data zullen de resultaten op het gebied van fraudepreventie binnen de branche steeds beter worden. Belangstellende betaalinstellingen kunnen zich melden bij p.kleppe@betaalvereniging.nl.

Activiteiten toegankelijkheid op stoom

Nederlandse banken willen dat hun diensten voor iedereen beschikbaar zijn, ook voor kwetsbare groepen, waaronder senioren en mensen met een beperking. Om bankdiensten voor deze groepen nóg beter beschikbaar te maken is medio 2021 een collectief actieplan goedgekeurd in het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB). De coördinatie van het actieplan is in handen van een ‘Kernteam’ met vertegenwoordigers van DNB, de secretaris (medewerker van de Betaalvereniging) van de interbancaire Werkgroep Toegankelijkheid en Inclusiviteit (WTI) en een vertegenwoordiger van mensen in een kwetsbare positie. Zowel individueel als gezamenlijk ondernemen banken in allerlei vormen actie om invulling te geven aan het actieplan.

Het actieplan richt zich op bekendheid met bestaande initiatieven van banken voor kwetsbare groepen, zoals bekendheid met mobiele zorgcoaches, speciale klantenservice voor kwetsbare groepen, cursussen, websites en telefoonnummers. Ook beoogt het actieplan om waar nodig de dienstverlening van banken te verbeteren via persoonlijke aandacht op lokaal niveau. Tenslotte heeft het actieplan tot doel om samen met maatschappelijke organisaties de behoeften van kwetsbare groepen te inventariseren en zonodig aanvullende oplossingen te bedenken.

Inmiddels zijn diverse acties succesvol opgepakt. Lees hierover meer in ons verslag over het actieplan en over andere toegankelijkheidsintitiatieven…

ECPA zet quantum computing op agenda Community-meeting

Veranderingen in de betaalinfrastructuur kennen een lange doorlooptijd. Het is dus zaak tijdig te starten met de noodzakelijke voorbereidingen om de betaalinfrastructuur quantum bestendig te maken. Dat begint met bewustwording. Oscar Covers (NVB) is voorzitter van de Security Werkgroep van de European Card Payments Association (ECPA, waarvan de Betaalvereniging lid is). Tijdens de PCI Community meeting North America (13 – 15 september) zal hij de aanwezigen erop attenderen dat het nu tijd is om te starten met het quantum computing bestendig maken van de internationale betaalinfrastructuur voor kaartbetalingen. Door de enorme rekenkracht van een quantum computer is deze immers in staat om de beveiliging van het huidige betalingsverkeer te doorbreken. De meningen lopen overigens uiteen wanneer de quantum computer een echte bedreiging gaat worden voor een veilig en betrouwbaar betalingsverkeer.

Zoals bekend zijn we in Nederland al gestart met de voorbereidingen, maar het is zaak dit internationaal aan te pakken. Op de PCI Community meeting zijn internationale betaalschema’s zoals Mastercard, Visa en AmEx aanwezig, evenals andere belangrijke stakeholders die een rol hebben in de internationale betaalinfrastructuur (van evaluatie laboratoria tot POS/ATM leveranciers tot en met de grote retailers als Walmart, Shell, Google, etc.). Oscar vertegenwoordigt ook de Betaalvereniging in de Security Werkgroep.

Consultaties

Tot 12 september houdt de European Payment Council (EPC) een publieke consultatie over het concept rulebook voor het nieuwe SEPA Payment Account Access Scheme (SPAA). De Werkgroep Open Banking van de Betaalvereniging (onder voorzitterschap van ING’er Rob van Bergen) bereidt een reactie voor die zal worden gepubliceerd op onze website. Het SEPA Payment Account Access Scheme beoogt een ecosysteem voor open payments te creëren dat waarde toevoegt en waarde en risico’s eerlijk verdeelt over de keten. Verwacht wordt dat dit een positieve impuls zal geven aan open banking in Europa.

BTW-fraude is en blijft een punt van zorg. Met ingang van 2024 zijn betaaldienstverleners daarom verplicht om aan de Belastingdienst te rapporteren over bepaalde grensoverschrijdende betalingen die zij faciliteren, met het oog op het bestrijden van BTW-fraude. Zowel banken als betaalinstellingen en EGI’s kunnen door deze nieuwe verplichting geraakt worden. Ter voorbereiding van het inrichten van een Europese database (de zogenaamde Central Electronic System of Payment information (CESOP) waarin betaaldata van grensoverschrijdende transacties wordt opgeslagen), start de Belastingdienst met voorlichting aan betaaldienstverleners. Op die manier wil de Belastingdienst de implementatie van de verplichtingen bij betaaldienstverleners soepel laten lopen.
Voor meer informatie over de nationale voorlichting, die gepland is op 13 september, kan contact worden opgenomen met Ed Slob, accountmanager financiële instellingen bij de Belastingdienst. e.slob@belastingdienst.nl. De Europese Commissie houdt op 23 september een voorlichtingsbijeenkomst; deelname is beperkt fysiek (in Brussel), maar ook online mogelijk. Geïnteresseerden kunnen zich bekend maken onder vermelding van hun naam, rol, telefoonnummer en e-mailadres op TAXUD-CESOP@ec.europa.eu. De bijeenkomst dient om informatie over CESOP te geven, om vragen van deelnemers te beantwoorden en om feedback op te halen over het implementatieproces.
Overigens heeft de Betaalvereniging in januari 2022 – onder penvoering van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) – een reactie ingediend op de consultatie van deze nieuwe wetgeving waarin zij de impact op betrokken partijen heeft verduidelijkt.

Zes van de tien onderlinge betalingen digitaal

In 2021 werden in totaal 531 miljoen onderlinge betaaltransacties tussen consumenten geteld met een waarde van EUR 21,5 miljard. De meeste transacties zijn betalingen aan familie, vrienden, collega’s en andere bekenden (469,5 miljoen transacties). De overige transacties zijn betalingen voor school-, sport en andere informele activiteiten.
Bij 39% van deze transacties gebruikten consumenten contant geld, terwijl 61% van de Nederlanders onderlinge betalingen elektronisch aan elkaar overmaakten via internetbankieren en mobiel bankieren, al dan niet geïnitieerd via betaalverzoeken met mobiele apps. De elektronische onderlinge betalingen hadden een waarde van EUR 14,9 miljard (69% van de totale waarde). In bijna alle bevolkingsgroepen wordt vaker een elektronisch betaalmiddel gebruikt voor onderlinge betalingen dan contant geld, met uitzondering van de Nederlanders die relatief laag zijn opgeleid en degenen die ouder zijn dan 65 jaar.
Deze informatie komt uit de in april door de Betaalvereniging samen met DNB uitgebrachte publicatie “Betalen aan de kassa 2021”. Die publicatie bevat een schat aan informatie over het gebruik van contant geld en elektronisch betalen aan de kassa in Nederland. Van harte aanbevolen!

Cijfers

Slechts 55.000 papieren Acceptgirobetalingen per week in juli 2022

439 miljoen pinbetalingen aan de toonbank in augustus 2022

Agenda

Verenigingsnieuws

We hebben afscheid genomen van Payvision als lid van de Betaalvereniging; de onderneming beëindigt zijn activiteiten als betaaldienstverlener en heeft daarom het lidmaatschap moeten opzeggen.

Ledenbulletin

Naast dit Betaaljournaal geeft de Betaalvereniging ook Ledenbulletins uit. De bulletins verschijnen meestal een paar keer per maand en hebben betrekking op een specifiek thema. Misschien bent u lid, maar ontvangt u deze bulletins nog niet. Via secretariaat@betaalvereniging.nl kunt u zich op de verzendlijst laten plaatsen.

Aanmelden Betaaljournaal

Ook benieuwd wat de nieuwste ontwikkelingen zijn in het betalingsverkeer? Blijf op de hoogte via Betaaljournaal. U kunt zich hier aanmelden.

Gerelateerde artikelen