Direct naar inhoud

Bereikbaarheid contant geld

Contant geld is in Nederland nog steeds goed bereikbaar: ruim 99% van de huishoudens heeft binnen vijf kilometer toegang tot een geldautomaat of bankkantoor. Tegelijk neemt het aantal fysieke locaties af door de groei van digitaal betalen, waardoor kwetsbare groepen kritischer zijn geworden over de bereikbaarheid. Via afspraken in het Convenant Contant Geld en structurele monitoring in het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer wordt gewerkt aan het waarborgen van beschikbaarheid, bereikbaarheid en toegankelijkheid van contant geld, nu én in de toekomst.

Bereikbaarheid

De bereikbaarheid van contant geld in Nederland is nog steeds zeer goed: ruim 99% van alle Nederlandse huishoudens treft binnen vijf kilometer hemelsbreed een bankkantoor of geldautomaat aan. De toegang tot contant geld blijft daarmee goed geregeld, zowel voor consumenten die geld willen opnemen als voor ondernemers die geld willen storten.

Toch zijn sommige kwetsbare groepen kritischer geworden over de afstand tot bankkantoren en geldautomaten. Dit komt doordat het aantal fysieke locaties de afgelopen jaren is afgenomen, vooral in kleinere dorpen en landelijke gebieden. Tegelijkertijd is het gebruik van de betaalpas en internet- of mobiel bankieren sterk gestegen, waardoor bankkantoren, geldautomaten en stortlocaties minder worden gebruikt. Hierdoor ontstaat maatschappelijke en politieke discussie over de toekomstige bereikbaarheid van contant geld.

Convenant Contant Geld

In 2022 is het Convenant Contant Geld opgesteld. De afspraken in dit convenant hebben tot doel dat contant geld goed blijft functioneren als betaalmiddel aan de kassa.

Acceptatie van contant geld

Voor het eerst is specifiek gekeken naar de acceptatie van contant geld. Bijna alle winkels en andere toonbankinstellingen accepteren nog steeds contant geld.

Wel vraagt dit extra aandacht voor organisaties met een lokaal monopolie, zoals gemeentelijke balies of instellingen waar geen alternatieve aanbieder in de buurt is. In zulke situaties is het belangrijk dat consumenten blijvend de mogelijkheid hebben om contant te betalen.

Toegankelijkheid

De Betaalvereniging vindt het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen gebruik kunnen blijven maken van betaaldiensten. Ook kwetsbare groepen moeten hun dagelijkse bankzaken zo zelfstandig mogelijk kunnen regelen. Daarom is de Betaalvereniging lid van het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB), dat bereikbaarheids- en toegankelijkheidsvraagstukken nauwlettend volgt.

Omdat steeds minder mensen contant betalen, krimpt ook het netwerk van geldautomaten en bankkantoren met kasfunctie. Vooral in landelijke gebieden leidt dit tot maatschappelijke en politieke discussie.

Cijfers en feiten

  • 19.2% In 2024 werden in Nederland ongeveer 1,38 miljard contante transacties aan de toonbank gedaan, goed voor 19,2% van alle betalingen.
    In 2024 werden in Nederland ongeveer 1,38 miljard contante transacties aan de toonbank gedaan, goed voor 19,2% van alle betalingen.
  • 5,77miljard Het overgrote deel van de transacties, namelijk 5,77 miljard betalingen (ofwel 80,8%), verliep elektronisch via pinpas of creditcard.
    Het overgrote deel van de transacties, namelijk 5,77 miljard betalingen (ofwel 80,8%), verliep elektronisch via pinpas of creditcard.
  • 129miljoen In 2022 vonden er 129 miljoen geldautomaatopnamen (GEA-opnamen) plaats.
    In 2022 vonden er 129 miljoen geldautomaatopnamen (GEA-opnamen) plaats.