De basisbankrekening: een bankrekening voor iedereen

Iedere volwassene moet een eigen bankrekening en pinpas hebben om mee te kunnen doen in de samenleving. De Betaalvereniging heeft daarom met hulpverleningsinstanties afgesproken dat iedereen ouder dan 18 jaar met een bekend verblijfadres een bankrekening moet kunnen openen.

Foto: Personen slaan de handen opeen

Met het convenant over primaire betaaldiensten, het Convenant Basisbankrekening, namen ABN AMRO, Rabobank, ING Bank en SNS Bank en later ook Triodos eind 2001 hun maatschappelijke verantwoordelijkheid door de toegang tot het betalingsverkeer voor iedereen te waarborgen.

Iedere consument heeft het recht op een betaalrekening (een basisbankrekening) onder het Convenant als hij of zij voldoet aan de volgende voorwaarden:

  • hij of zij is 18 jaar of ouder
  • hij of zij heeft een vaste woon- of verblijfplaats in Nederland, of een postadres bij een erkende hulpverleningsorganisatie of overheidsinstantie
  • hij of zij kan een geldig identiteitsbewijs tonen
  • hij of zij kon eerder niet beschikken over een werkende bankrekening

Was de basisbankrekening in eerste instantie bedoeld voor cliënten van erkende hulpverleningsinstanties (zoals dak- en thuislozen), later is de doelgroep aanzienlijk uitgebreid. Zo kunnen mensen met een tijdelijke verblijfsvergunning die verblijven in een asielzoekerscentrum van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), sinds 2008 een basisbankrekening aanvragen. Ook kunnen consumenten met een vermelding in het interbancaire Incidentenwaarschuwingssysteem Financiële Instellingen (bij negatieve antecedenten) een basisbankrekening openen.

Had een consument eerder een betaalrekening bij een bij het Convenant aangesloten bank, dan moet hij of zij zich tot diezelfde bank wenden voor een basisbankrekening. Aangezien de doelgroep van het Convenant zich voor het overgrote deel in het hulpverleningscircuit bevindt, is voor de hulpverlenings- en overheidsinstanties een belangrijke rol weggelegd bij de uitvoering van het Convenant. Uitgangspunt is dat de aanvrager via een erkende hulpverleningsinstantie bij de bank komt en daarbij door een medewerker van de hulpverleningsinstantie wordt begeleid. Deze hulpverleningsinstantie moet het aanvraagformulier medeondertekenen. Overheidsinstanties worden standaard tot de erkende hulpverleningsinstanties gerekend. Tientallen (schuld)hulpverleningsinstanties hebben zich inmiddels bij het Convenant aangesloten.

In de loop der jaren is hard gewerkt om de bekendheid van de basisbankrekening onder potentiële aanvragers en hulpverleners te vergroten. Een belangrijke stap was de lancering van de website www.basisbankrekening.nl in 2010. Meer informatie over hoe een basisbankrekening kan worden aangevraagd, welke hulpverleningsinstanties zijn aangesloten en hoe een hulpverleningsinstantie door de Betaalvereniging kan worden erkend, is daar terug te vinden. Ook staat daar een lijst met veelgestelde vragen, voor zowel consumenten als voor hulpverleningsinstanties.