Achtbaanrit voor pinbetalingen in coronajaar 2020

13 January 2021

Het maandelijkse aantal pinbetalingen(opens in new window) in coronajaar 2020 lijkt op een rit in de achtbaan. De eerste twee maanden van het jaar steeg het aantal pinbetalingen nog met een spectaculaire +18% in vergelijking met 2019, om in april een duikvlucht te maken naar -10%. In de maanden daarna krabbelde het aantal transacties weer op naar +16% in augustus, en zakte vanaf oktober onder nul naar een slotniveau van -18% in december. De totaalstand voor heel 2020 was toch nog positief, met +3,3% meer pinbetalingen dan in 2019.

Lijngrafiek toont het maandelijkse verloop van pinbetalingen in 2020, met een scherpe daling in het voorjaar en herstel in de zomer tijdens het coronajaar. De grafiek laat het aantal pintransacties per maand zien, uitgedrukt in miljoenen. In maart en april is een duidelijke terugval zichtbaar, samenhangend met de eerste coronamaatregelen en lockdown. Vanaf mei volgt een sterk herstel richting de zomermaanden, met een piek rond juli en augustus. In het najaar neemt het aantal pinbetalingen opnieuw af richting december. Rond de grafiek zijn gestileerde virusvormen geplaatst die de invloed van corona visualiseren.

12% minder transacties aan de toonbank, 2% minder omzet

Aan het slot van afgelopen jaar was ongeveer 20% van alle betalingen aan de toonbank met contant geld. Een jaar eerder was dat nog zo’n 30%. Door deze sterke daling van het aantal contante betalingen was het geschatte totale aantal van 6,2 miljard transacties aan de kassa zo’n 12% lager dan in 2019. De bijbehorende omzet was 2% lager, met naar schatting €148 miljard.

afbeelding met drie diagrammen. Links staan twee taartdiagrammen van het aantal toonbankbetalingen in 2019 en in 2020 verdeeld in percentages contante betalingen en pinbetalingen.
Het aantal toonbankbetalingen is met 12% gedaald.
Rechts staat een grafiek van het aantal pintransacties in 2020.
In januari waren er ongeveer 400 miljoen transacties. In april was dit gedaald tot ongeveer 320 miljoen transacties. In juli was het aantal transacties weer gestegen naar ongeveer 450 miljoen. En in december was het weer gedaald naar ongeveer 360 miljoen transacties.

Contactloos betalen is de norm

De coronacrisis heeft er ook toe geleid dat consumenten veel vaker contactloos betalen. Eind 2019 waren minder dan zeven van de tien pinbetalingen contactloos (69%). Inmiddels is 85% van alle pinbetalingen contactloos. Daarvan wordt zo’n 15% met een smartphone of wearable gedaan, ruim de helft meer dan eind 2019.

Sterke toename van mobiel betalen

Ook andere mobiele betalingen, voor online bestellingen, voor losse rekeningen, voor onderling betalen tussen familie en vrienden en voor tweedehands spullen, werden door de coronacrisis sterk aangejaagd. In het eerste volledige jaar dat Instant Payments breed beschikbaar waren, werden 370 miljoen enkelvoudige Instant Payments verwerkt. In december is een nieuw maandrecord gevestigd met 35 miljoen Instant Payments tussen verschillende banken. Een jaar eerder waren dat er 31,5 miljoen. Naar schatting 60% van deze Instant Payments wordt via mobiel bankieren aangeleverd.

Verreweg de meeste online bestellingen worden in Nederland met iDEAL afgerekend (69% marktaandeel in de e-commerce). Zo’n 85% van alle iDEAL-betalingen wordt met een mobiele bankapp afgerond, waaronder nagenoeg alle mobiele betaalverzoeken (zoals Tikkies). In 2020 werden met iDEAL 890 miljoen betalingen gedaan(opens in new window) , 223 miljoen meer dan in 2019. De omzet met iDEAL was vorig jaar €70 miljard, bijna €17 miljard meer dan een jaar eerder.

Kwart minder Acceptgiro’s

Niet alleen het gebruik van contant geld is in 2020 sterk afgenomen, ook de verwerking van papieren Acceptgiro’s dook met 26% naar beneden. Werden in 2015 nog 24 miljoen ondertekende papieren Acceptgiro’s per post naar banken opgestuurd, in 2020 waren dat er nog maar 6,4 miljoen, minder dan één Acceptgiro per huishouden per jaar. Het aantal verzenders van Acceptgiro’s is in 2020 bijna gehalveerd, van 16.600 naar 9.000.

Negen van de tien Acceptgiro’s verdwijnen als oud papier in de prullenmand nadat de bijbehorende factuur via mobiel bankieren of internetbankieren is betaald. Daarom stappen de verzenders van Acceptgiro’s in rap tempo over op goedkopere, gebruiksvriendelijker en doeltreffender alternatieven, zoals mobiele betaalverzoeken, automatische incasso’s en QR-codes die met de mobiele apps van banken gescand en betaald kunnen worden. Voor de slinkende groep consumenten die de betaalgegevens toch liever op papier willen ontvangen, is er de contractvrije Betaalinstructie.

afbeelding van de factsheet betalingsverkeer 2020